Marcin Wyrwał / Onet.pl
Każdego roku podziemne państwo kobiet zyskuje ponad 100 tysięcy nowych obywatelek. Karolina zapisała się do niego trzy razy.
Kiedy Karolina otwiera mi drzwi swojego mieszkania na warszawskim Mokotowie, doznaję dziwnego wrażenia. Widzę uśmiechniętą od ucha do ucha kobietę z długim blond warkoczem i wielkim ciążowym brzuchem. Zza sukienki mamy wychyla główkę dwuletnia dziewczynka, z nieco mniejszym warkoczykiem. Dokoła unosi się aromat truskawkowego kisielu. W tle chilloutowa muzyka. Niby normalna rodzinna sytuacja. A jednak nie tego się spodziewałem. Przecież przyszedłem na spotkanie z kobietą, która trzykrotnie usunęła ciążę. (...)
Faktycznie, greccy filozofowie dopuszczali przerywanie ciąży, a prawo rzymskie pozostawiało decyzję o przeprowadzeniu aborcji głowie rodziny. Co więcej, przez pierwsze tysiąc lat istnienia wiary katolickiej Karolina mogłaby poddać się aborcji bez żadnych konsekwencji ze strony władz kościelnych: dopiero w 1140 roku boloński prawnik Gracjan skonstruował pierwszy kodeks prawa kanonicznego, w którym aborcja jest określona jako zabójstwo, ale tylko wtedy, gdy płód jest uformowany. To wciąż daleka droga do obecnej sytuacji, w której kościół nie tylko zakazuje aborcji od momentu poczęcia, ale także antykoncepcji.
Nikogo do pomocy
Po pierwszej wpadce Karolina ani myślała stosować się do kościelnych zakazów. Z pierwszym „niedoszłym ojcem” rozstała się krótko po aborcji. Nigdy się nie dowiedział. Gdy rozpoczynała współżycie z drugim, kolegą z prawa, postawiła twardy warunek: „Tylko z prezerwatywą”.
– Nie wiem, jak to się stało – mówi o chwili, kiedy dwa lata później ponownie zobaczyła na swoim teście ciążowym dwie kreski. Znowu kamień w żołądku, znowu potworny strach i znowu paraliż. Ale na krótko. – Wiedziałam już przecież, co robić – mówi. – Wciąż miałam numer do tamtego lekarza.
Karolina przyznaje, że przez chwilę zastanawiała się, czy nie urodzić dziecka. Ale to jeszcze nie była odpowiednia pora. – Byłam na drugim roku studiów. Utrzymywali mnie rodzice. Miałam tyle planów – mówi.
Wspomina drugi zabieg, jako „kalkę pierwszego”. – Ten sam gabinet, bynajmniej nie w podziemnej piwnicy, jak można by się spodziewać, ale w zadbanym jasnym pokoju z oknem na ogród – wspomina. – Ten sam taktowny pan doktor i ta sama pani anestezjolog.
Pochodząca z zamożnej rodziny Karolina nigdy nie miała problemu z zebraniem funduszy na zabiegi. Pieniądze zapewniły jej miłą, czystą i profesjonalną obsługę. Jednak w sytuacji aborcyjnego podziemia nie wszystkie kobiety mają tyle szczęścia. Anna Zdrojewska wspomina, że szczególnie wstrząsnął nią przypadek kobiety, która znalazła lekarza przez internet. – Ten lekarz najpierw bardzo długo zwlekał ze spotkaniem – opowiada. – Ona miała coraz mniej czasu, lecz nadal wierzyła, że lekarz przeprowadzi aborcję. Obiecał, że przeprowadzi zabieg bardzo tanio, niemal społecznie, co było dla niej istotne, bo nie miała pieniędzy. W końcu umówili się pod jednym z warszawskich szpitali. Czekała tam na nią niejaka pani Maria, która miała ją zaprowadzić do lekarza. Jednak zamiast do gabinetu lekarskiego, zaprowadziła ją do poczekalni, gdzie siedziały mamy z nowo narodzonymi dziećmi. Wkładała jej palce w rączki takich malców i mówiła: „A ty chcesz zabić takie dziecko”. Udało jej się stamtąd uciec. Z powodu gry na zwłokę straciła mnóstwo czasu, ale w końcu udało jej się przeprowadzić zabieg – mówi.
Sam zabieg opisała przed kamerą bohaterka filmu: – To było okropne – mówi. – On był tam sam. Nie było nikogo do pomocy. A jeszcze mnie prosił, żebym przytrzymała jakieś narzędzia, bo sam sobie nie dawał rady. No i ja pomagałam. Trzymałam jakieś metalowe przedmioty i wiaderko. To koszmar. To było okropne.
Inna z bohaterek „Podziemnego państwa kobiet” musiała zapłacić za nielegalny zabieg 4000 zł: – To była okropna kwota – wspomina na filmie. – Następnego dnia przyjechałam z pieniędzmi. Tam nastąpił taki moment, kiedy zobaczyłam, że ona nie tylko niedosłyszy, co dało się zauważyć przy pierwszych rozmowach, ale też niedowidzi, bo miała jakiś kłopot z wydawaniem mi reszty. Po prostu byłam tym przerażona. (...)
Czytaj całość: Aborcja nie jest dramatem
czwartek, 17 grudnia 2009
środa, 9 grudnia 2009
Relacja z debaty w Łodzi
W Łodzi odbyły się już dwie debaty na temat podziemnego państwa kobiet. Pierwszą z nich, która miała miejsce 20.11 w kinie Cytryna, prowadziła Iza Desperak. Druga odbyła się w Instytucie Filozofii UŁ (relacja wkrótce). Poniżej relacja z debaty w kinie Cytryna:
- Dlaczego nie zmienia się prawa antyaborcyjnego w Polsce, skoro i tak jest ono martwe? – zastanawiali się uczestnicy i uczestniczki dyskusji po pokazie filmu dokumentalnego „Podziemne państwo kobiet” w reżyserii Claudii Snochowskiej – Gonzalez i Anny Zdrojewskiej.
„Podziemne państwo kobiet” to film mocny, mający szansę zapoczątkować publiczną dyskusję o podziemiu aborcyjnym w Polsce. Osiem kobiet, które nielegalnie usunęły ciążę, opowiada w nim o swoich doświadczeniach: o nieludzkich warunkach w jakich odbywał się zabieg, o upokorzeniu i społecznym ostracyzmie. Niewiele z nich zdecydowało się w filmie pokazać swoją twarz, co dobitnie uzmysławia oglądającym, że aborcja w Polsce jest wciąż tematem tabu.
„Jest faktem to, że jest takie....trochę takie podziemne państwo kobiet w tej sprawie. Gdzieś oczywiście pojawiają się lekarze faceci, (…) ale to jest pewna umowa kobiet - niewypowiedziana. (…) To jest fakt po prostu, że kobiety usuwają ciążę i żadne prawo tego nie zmieni, a tylko ewentualnie zgnoi” – mówi jedna z bohaterek.
W latach 1956-1993 aborcja w Polsce była legalna, także z tzw. przyczyn społecznych („ze względu na trudne warunki życiowe kobiety ciężarnej”). Restrykcyjna ustawa, zakładająca trzy wyjątki od całkowitego zakazu dokonywania aborcji, weszła w życie 7 stycznia 1993 r. Nie uwzględniono przy jej przygotowywaniu efektów (mocno ograniczonych) społecznych konsultacji, nie odbyło się też referendum. Ruch obywatelski był bezradny wobec targów środowiska politycznego z Kościołem katolickim.
Po wprowadzeniu nowego prawa kobiety nie zaprzestały oczywiście usuwania ciąży; ustawa przyczyniła się jedynie do rozwoju nielegalnego podziemia, w którym według różnych szacunków dokonuje się od 80 do 200 tysięcy zabiegów rocznie. O dostępie do aborcji decydują dziś tylko pieniądze, według danych od 1,5 do 4 tys. zł.
- Jak to możliwe, że od połowy lat 90-tych, nie znalazła się żadna siła polityczna, która byłaby w stanie podjąć na nowo temat i doprowadzić do realnych zmian w nie działającym przecież ustawodawstwie? – zastanawiała się po pokazie publiczność. Powód jest jeden – walka o liberalizację prawa w tej kwestii oznacza wystąpienie przeciwko Kościołowi i rozpoczęcie walki o renegocjację owego „zgniłego kompromisu”, który został z nim zawarty 16 lat temu. Na podjęcie tego ryzyka, z oczywistych względów, nie zdecyduje się żadna z istniejących partii.
Dyskusja po pokazie doprowadziła do dosyć jednoznacznej konstatacji: dopóki na szczeblu rządowym kobiety nie będą wystarczająco silnie reprezentowane, niewiele się zmieni. Dopiero, gdy zwiększy się udział kobiet w sferze publicznej, sprawy dla nich ważne mają szansę przestać być tzw. „tematami zastępczymi”.
- Państwo forsuje mglistą ideę polityki prorodzinnej, ale interesuje się dzieckiem tylko dopóki się ono nie urodzi. Potem o swoje dziecko kobieta musi martwić się sama – stwierdziła jedna z uczestniczek dyskusji.
Publiczność zastanawiała się także, na ile obowiązujące prawo jest tożsame z wolą społeczeństwa. – Narodowe referendum nie odzwierciedliłoby statystyk, które pokazują, że połowa Polaków jest za legalizacją aborcji. Siła mobilizacyjna ruchu pro-life i Kościoła jest dużo większa, niż nielicznych i biednych organizacji pro-choice – zauważano.
Wielu przeciwników aborcji podkreśla, że istnieje możliwość oddania dziecka, którego kobieta nie jest w stanie wychować, do adopcji. – Domy dziecka nie są żadną alternatywą, zbyt dużo się dziś słyszy o zatrważających warunkach w nich panujących. I dla matki i dla dziecka to może być tragedia, zwłaszcza emocjonalna – mówiła jedna z uczestniczek dyskusji.
Rozmowa otarła się także o kwestię etyki: jak postępować mają lekarze, do których kobiety zwracają się po pomoc? Jak pogodzić światopogląd katolicki z niezbywalnym prawem do stanowienia o sobie i o swoim ciele?
Intencją twórczyń było stworzenie obrazu, który stałby się przyczynkiem do szerokiej debaty o prawach reprodukcyjnych kobiet. Na pewno nie ułatwia tej dyskusji wciąż tocząca się w przestrzeni publicznej walka o język – to co jedni nazywają ‘zygotą’ dla innych jest przecież ‘życiem poczętym’ (a więc aborcja – morderstwem). Czy rozmowa o prawach kobiet abstrahująca od kontekstów religijnych i etycznych jest w ogóle możliwa?
- Ja wiążę z tym filmem duże nadzieje – mówiła dr Iza Desperak z Nieformalnej Grupy Łódź Gender i stowarzyszenia „Same o Sobie S.O.S.”; - Ten film może okazać się strzałem w stopę dla walczących o zmianę ustawy antyaborcyjnej ze względu na swoją stronniczość – zauważyła z kolei inna z uczestniczek dyskusji.
Film można było obejrzeć do tej pory w kilkunastu miastach Polski. Warto by dotarł do jak najszerszego grona odbiorców, bo prowokuje dyskusje, których bez wątpienia w Polsce brakuje. Największą wartością filmu jest jednak to, że oddaje on głos samym kobietom, tym które boleśnie doświadczyły, co znaczy dokonać w Polsce aborcji.
Tekst: Małgorzata Łukomska
- Dlaczego nie zmienia się prawa antyaborcyjnego w Polsce, skoro i tak jest ono martwe? – zastanawiali się uczestnicy i uczestniczki dyskusji po pokazie filmu dokumentalnego „Podziemne państwo kobiet” w reżyserii Claudii Snochowskiej – Gonzalez i Anny Zdrojewskiej.
„Podziemne państwo kobiet” to film mocny, mający szansę zapoczątkować publiczną dyskusję o podziemiu aborcyjnym w Polsce. Osiem kobiet, które nielegalnie usunęły ciążę, opowiada w nim o swoich doświadczeniach: o nieludzkich warunkach w jakich odbywał się zabieg, o upokorzeniu i społecznym ostracyzmie. Niewiele z nich zdecydowało się w filmie pokazać swoją twarz, co dobitnie uzmysławia oglądającym, że aborcja w Polsce jest wciąż tematem tabu.
„Jest faktem to, że jest takie....trochę takie podziemne państwo kobiet w tej sprawie. Gdzieś oczywiście pojawiają się lekarze faceci, (…) ale to jest pewna umowa kobiet - niewypowiedziana. (…) To jest fakt po prostu, że kobiety usuwają ciążę i żadne prawo tego nie zmieni, a tylko ewentualnie zgnoi” – mówi jedna z bohaterek.
W latach 1956-1993 aborcja w Polsce była legalna, także z tzw. przyczyn społecznych („ze względu na trudne warunki życiowe kobiety ciężarnej”). Restrykcyjna ustawa, zakładająca trzy wyjątki od całkowitego zakazu dokonywania aborcji, weszła w życie 7 stycznia 1993 r. Nie uwzględniono przy jej przygotowywaniu efektów (mocno ograniczonych) społecznych konsultacji, nie odbyło się też referendum. Ruch obywatelski był bezradny wobec targów środowiska politycznego z Kościołem katolickim.
Po wprowadzeniu nowego prawa kobiety nie zaprzestały oczywiście usuwania ciąży; ustawa przyczyniła się jedynie do rozwoju nielegalnego podziemia, w którym według różnych szacunków dokonuje się od 80 do 200 tysięcy zabiegów rocznie. O dostępie do aborcji decydują dziś tylko pieniądze, według danych od 1,5 do 4 tys. zł.
- Jak to możliwe, że od połowy lat 90-tych, nie znalazła się żadna siła polityczna, która byłaby w stanie podjąć na nowo temat i doprowadzić do realnych zmian w nie działającym przecież ustawodawstwie? – zastanawiała się po pokazie publiczność. Powód jest jeden – walka o liberalizację prawa w tej kwestii oznacza wystąpienie przeciwko Kościołowi i rozpoczęcie walki o renegocjację owego „zgniłego kompromisu”, który został z nim zawarty 16 lat temu. Na podjęcie tego ryzyka, z oczywistych względów, nie zdecyduje się żadna z istniejących partii.
Dyskusja po pokazie doprowadziła do dosyć jednoznacznej konstatacji: dopóki na szczeblu rządowym kobiety nie będą wystarczająco silnie reprezentowane, niewiele się zmieni. Dopiero, gdy zwiększy się udział kobiet w sferze publicznej, sprawy dla nich ważne mają szansę przestać być tzw. „tematami zastępczymi”.
- Państwo forsuje mglistą ideę polityki prorodzinnej, ale interesuje się dzieckiem tylko dopóki się ono nie urodzi. Potem o swoje dziecko kobieta musi martwić się sama – stwierdziła jedna z uczestniczek dyskusji.
Publiczność zastanawiała się także, na ile obowiązujące prawo jest tożsame z wolą społeczeństwa. – Narodowe referendum nie odzwierciedliłoby statystyk, które pokazują, że połowa Polaków jest za legalizacją aborcji. Siła mobilizacyjna ruchu pro-life i Kościoła jest dużo większa, niż nielicznych i biednych organizacji pro-choice – zauważano.
Wielu przeciwników aborcji podkreśla, że istnieje możliwość oddania dziecka, którego kobieta nie jest w stanie wychować, do adopcji. – Domy dziecka nie są żadną alternatywą, zbyt dużo się dziś słyszy o zatrważających warunkach w nich panujących. I dla matki i dla dziecka to może być tragedia, zwłaszcza emocjonalna – mówiła jedna z uczestniczek dyskusji.
Rozmowa otarła się także o kwestię etyki: jak postępować mają lekarze, do których kobiety zwracają się po pomoc? Jak pogodzić światopogląd katolicki z niezbywalnym prawem do stanowienia o sobie i o swoim ciele?
Intencją twórczyń było stworzenie obrazu, który stałby się przyczynkiem do szerokiej debaty o prawach reprodukcyjnych kobiet. Na pewno nie ułatwia tej dyskusji wciąż tocząca się w przestrzeni publicznej walka o język – to co jedni nazywają ‘zygotą’ dla innych jest przecież ‘życiem poczętym’ (a więc aborcja – morderstwem). Czy rozmowa o prawach kobiet abstrahująca od kontekstów religijnych i etycznych jest w ogóle możliwa?
- Ja wiążę z tym filmem duże nadzieje – mówiła dr Iza Desperak z Nieformalnej Grupy Łódź Gender i stowarzyszenia „Same o Sobie S.O.S.”; - Ten film może okazać się strzałem w stopę dla walczących o zmianę ustawy antyaborcyjnej ze względu na swoją stronniczość – zauważyła z kolei inna z uczestniczek dyskusji.
Film można było obejrzeć do tej pory w kilkunastu miastach Polski. Warto by dotarł do jak najszerszego grona odbiorców, bo prowokuje dyskusje, których bez wątpienia w Polsce brakuje. Największą wartością filmu jest jednak to, że oddaje on głos samym kobietom, tym które boleśnie doświadczyły, co znaczy dokonać w Polsce aborcji.
Tekst: Małgorzata Łukomska
Relacja z pokazu w Kaliszu
27 listopada w Kaliszu odbył się pokaz filmu „Podziemne państwo kobiet”. W dyskusji wzięła udział Agata Chełstowska, współorganizatorka Dni Sprawiedliwości Reprodukcyjnej. Zapraszamy do lektury relacji, przygotowanej przez Igora Strapkę z Krytyki Politycznej w Kaliszu.
Relacja z pokazu w Toruniu
W czwartek 12 listopada odbył się w Toruniu pokaz filmu dokumentalnego "Podziemne Państwo Kobiet". Pokaz organizował toruński klub Krytyki Politycznej. Dyskusja dotyczyła aborcji oraz podziemia aborcyjnego w Polsce. Głos w sprawie zabrała Joanna Jurkiewicz i Piotr Chrzczonowicz. Dyskusję moderowała Monika Szlosek z klubu Krytyki Politycznej. Film przyciągnął bardzo dużą liczbę zainteresowanych osób. Wszyscy nie zmieścili się do sali, dlatego organizatorzy postanowili puścić film dwa razy.
Dyskusja po filmie była niezwykle ożywiona. Film wzbudził bardzo silne emocje wśród panelistów oraz zebranej widowni. Debata była bardzo gorąca, oprócz zaproszonych panelistów głos często zabierały osoby z widowni. Zgromadzeni goście podzielili się na zwolenników zmiany restrykcyjnego prawa antyaborcyjnego oraz na jej przeciwników.
Ciężko było przerwać tak żywą dyskusję. Publiczność czuła niedosyt po debacie i przeniosła się w inną cześć klubu, aby dalej debatować. Bardzo dużo przybyłych gości prosiło o powtórkę seansu filmu Claudii Snochowskiej-Gonzalez i Anny Zdrojewskiej za jakiś czas. Wydarzenie to potwierdziło, że potrzebna jest debata publiczna na temat aborcji.
Dokument spotkał się z aprobata wielu przybyłych gości, oraz pokazał, jak ważne jest mówienie o sprawach trudnych i niewygodnych.
Dyskusja po filmie była niezwykle ożywiona. Film wzbudził bardzo silne emocje wśród panelistów oraz zebranej widowni. Debata była bardzo gorąca, oprócz zaproszonych panelistów głos często zabierały osoby z widowni. Zgromadzeni goście podzielili się na zwolenników zmiany restrykcyjnego prawa antyaborcyjnego oraz na jej przeciwników.
Ciężko było przerwać tak żywą dyskusję. Publiczność czuła niedosyt po debacie i przeniosła się w inną cześć klubu, aby dalej debatować. Bardzo dużo przybyłych gości prosiło o powtórkę seansu filmu Claudii Snochowskiej-Gonzalez i Anny Zdrojewskiej za jakiś czas. Wydarzenie to potwierdziło, że potrzebna jest debata publiczna na temat aborcji.
Dokument spotkał się z aprobata wielu przybyłych gości, oraz pokazał, jak ważne jest mówienie o sprawach trudnych i niewygodnych.
wtorek, 8 grudnia 2009
Zapis debaty w klubie "Goście Gazety"
Zapraszamy do lektury zapisu debaty, która odbyła się 30 listopada po projekcji filmu "Podziemne państwo kobiet" w klubie "Goście Gazety". Udział wzięli: Marek Balicki, Agnieszka Graff, Joanna Kluzik-Rostkowska, Claudia Snochowska-Gonzalez i Anna Zdrojewska. Prowadzenie: Piotr Pacewicz.
piątek, 4 grudnia 2009
Problem, który dotyczy tysięcy Polek
30 listopada odbyła się w warszawskiej redakcji Gazety Wyborczej kolejna debata na temat podziemia aborcyjnego. Udział w niej wzięli: Marek Balicki, Agnieszka Graff, Joanna Kluzik-Rostkowska i reżyserki filmu "Podziemne państwo kobiet" - Claudia Snochowska-Gonzalez i Anna Zdrojewska. Debatę prowadził Piotr Pacewicz. Zapraszamy do lektury relacji z dyskusji zamieszczonej na portalu wp.pl. Co ciekawe: w artykule umieszczono wyniki sondy na temat prawa do legalnej aborcji z przyczyn społecznych. 62% internautów jest za!
Subskrybuj:
Posty (Atom)
